In deze aflevering van de Ooa-podcast Dichterbij schuiven Inge Oskam en Martijn van Ooijen aan bij bestuurslid Raoul Schildmeijer. Beiden zijn actief binnen de Wetenschappelijke Raad (WR) van de Ooa. De aflevering geeft een inkijkje in het werk van de WR en pakt een thema beet dat ons allemaal raakt: hoe geven we de natuur eigenlijk een plek aan de adviestafel?
Klinkt ‘Wetenschappelijke Raad’ je wat zwaar of formeel in de oren? Dat valt in de praktijk reuze mee. Martijn noemt het liever een ‘handenarbeidlokaal’. Het is een creatieve plek waar adviseurs in wisselende samenstellingen aan de slag gaan met actuele maatschappelijke thema’s. Het doel? Concrete ideeën of instrumenten maken waar je als adviseur direct mee uit de voeten kunt. Zowel Inge als Martijn benadrukken dat theorie en praktijk hier mooi samenkomen. Het gaat er niet alleen om dat advieswerk theoretisch klopt, maar ook dat het daadwerkelijk bijdraagt aan de wereld om ons heen.
Een mooi initiatief waar de WR zich dit jaar over buigt, is ‘De natuur aan tafel’. We leven in een tijd (het ‘antropoceen’) waarin de mens nogal dominant is geworden. Binnen verandertrajecten is de natuur vaak hooguit een onzichtbaar decor, maar wat gebeurt er als je haar ziet als een volwaardige stakeholder? Tijdens interactieve sessies is opgehaald hoe adviseurs hier in hun dagelijkse praktijk al mee omgaan. Dat leverde verrassende en inspirerende invalshoeken op.
Soms begint het met de allerkleinste dingen, zoals Martijn aangeeft, door met een klant simpelweg uit het raam te kijken en stil te staan bij de bomen of de plantjes die letterlijk tussen de tegels van het kantoorpand doorgroeien. Daarmee haal je de natuur uit de onzichtbare achtergrond en maak je het onderdeel van de realiteit waar een organisatie zich in bevindt. Een ander concreet instrument is de ‘lege stoel’. Als je als adviseur met een directie of stakeholders om tafel zit, schuif je fysiek een extra stoel aan die de natuur of de toekomstige generaties vertegenwoordigt.
Hoewel sommige vakgenoten dit soort stappen al durven te zetten, vormt het inbrengen van dit thema voor veel andere adviseurs nog een flinke drempel. Tijdens een bijeenkomst gaven deelnemers aan dat ze in hun privéleven wel met duurzaamheid bezig zijn, maar dat ze aarzelen om dit in hun formele advieswerk aan te dragen. Ze voelen zich belemmerd om bij een organisatie op dit thema te ‘duwen’, deels uit angst om een opdracht mis te lopen, wat direct raakt aan hun eigen bestaanszekerheid.
Een mooi voorbeeld van zo’n ‘knutselwerk’ uit de koker van de WR is het spel Jouw plek tussen de sterren. Het is een interactieve manier om theorieën, auteurs en methodieken in ons vakgebied te verkennen. In de podcast lichten Inge en Martijn er beiden een kaartje uit.
Inge pikte er het ‘systeemdenken’ uit. Zij noemt het een kernbegrip; ze kan zich haast geen adviseur bedenken die dit niet op de een of andere manier meeneemt. Een benadering die helpt om gedrag in het grotere geheel te plaatsen. Het geeft je als adviseur meteen een wat mildere bril: als het binnen een organisatie niet lekker loopt, is dat zelden onwil van mensen, maar wringt er vaak gewoon iets in het systeem zelf.
Martijn koos voor het 7S-model. Hij gaf aan dat de essentie voor hem ligt in de onderlinge samenhang: de hardere kanten, zoals strategie en structuur, hebben altijd te maken met zachtere kanten zoals gedrag en competenties. Volgens Martijn is zo’n model vooral een soort kaartenbakje waar je soms in kijkt om te zien of het past bij je vraagstuk. Het helpt meestal niet om een model zomaar op tafel smijten of het als een verplichte invuloefening zien. Volgens hem is het veel belangrijker om goed om je heen te blijven kijken en luisteren in plaats van je blind te staren op een model.
Ben je nieuwsgierig geworden en wil je kennismaken met de leden van de WR? Je vindt ze binnenkort op twee mooie Ooa-evenementen. Tijdens de Impact Dag op 26 november verzorgen Martijn van Ooijen en Mark van Twist binnen het thema ‘Taal’ een sessie over ‘jammen’ in advieswerk. Ze kijken hierbij letterlijk naar de muziek: hoe kun je als adviseurs samen ‘jammen’ en op elkaars ideeën voortbouwen, net zoals muzikanten dat doen? Daarnaast host de WR op 18 januari een interactieve workshop tijdens de Ooa-proeverij, voorafgaand aan de Ernst Hijmanslezing in de ochtend. Hierbij duiken Inge en Martijn samen met de deelnemers verder in het thema ‘Natuur aan tafel’.
