Voor je ligt de zomereditie van Aan de Orde. Dit keer met het thema ‘Verzet’. Waarom verzet? Vraag je je misschien wel af. Het is inderdaad een woord dat nogal wat kan oproepen.
Verzet. Ik heb er dagelijks mee te maken als moeder van een peutermeisje. Nee, geen schoenen aan, laarzen aan. Nee, mama mag dat niet pakken, papa moet dat doen. Niet naar bed, wel naar buiten. De kunst is om je hier niet tegen te verzetten. Geen verzet tegen verzet. Want dan wordt het erger. Ga ik ook op deze manier om met de vele vormen van verzet die ik tegenkom in mijn praktijk als adviseur? Ik weet het niet. Er is geen pasklaar antwoord. Het
is een vraag waarop ik met vakgenoten blijf reflecteren. Dat is belangrijk om mijn handelsrepertoire aan te scherpen en mijn morele kompas te toetsen. En zeker nu, in tijden van polarisatie, omstreden uitspraken rondom lintjes, oorlog en ‘new public brutalism’.
In 1940 werd de Ooa opgericht. Dat is al 85 jaar geleden. Het heette toen nog
Centraal Bureau voor Organisatie en Efficiency. Het jaartal 1940 doet een belletje rinkelen, lijkt mij? Het jaar waarin de Tweede Wereldoorlog in Nederland begon. Of de oprichting daar iets mee te maken heeft, weet ik niet. We durven het bijna niet na te gaan uit angst dat we iets verkeerds tegenkomen. Wat we wel weten is dat Ernst Hijmans, ooit erelid, Joods was. En het lijkt me sterk dat hij erelid had willen zijn van een ‘foute’ vereniging.
Het jaar van de oprichting, de viering van ons 85e jaar en het thema ‘verzet’ hebben wel iets met elkaar te maken. Collega-adviseurs komen het tegen tijdens het doen van hun werk. Vaak denken we aan ‘weerstand’ of aan klokkenluiders. Maar deze tijd brengt ook nog iets anders met zich mee. Wat doe je bijvoorbeeld, als je ambtenaar bent, en je werkt voor een minister waar je niet achter staat? Verzet je je dan? En doe je dat openlijk, of heimelijk? Kom jij
dit soort situaties tegen als adviseur in je dagelijkse praktijk? Hoe verhoud jij je als adviseur met de organisaties en mensen waarmee en waarvoor je werkt? Welke verantwoordelijkheid ligt er bij jou?
“Hoe handelen wij als adviseurs het best in deze tijden vol polarisatie, nepnieuws en een verhard discours”, is een vraag die ik de laatste tijd vaker tegenkom. Chris Argyris schreef in de jaren 70, dat wij ons als adviseurs misschien wel het beste kunnen opstellen als advocaat of arts. Je hoeft niets te vinden van de heersende normen en waarden van je klanten, en je hebt de plicht om te helpen. Toch roept dit op z’n minst vragen op wanneer je in een situatie komt die botst met jouw eigen idealen en waarden. En misschien soms zelfs verzet. Op de impactdag ontmoet ik je graag om over het thema verzet van gedachten te wisselen.
Barbara van Kesteren
Bestuurslid Ooa
